Your browser is not supported for the Live Clock Timer, please visit the Support Center for support.

Ενετοκρατία – Τουρκοκρατία

Ενετικός Πύργος

Το παλαιότερο όνομα του χωριού ήταν Μποντιάς και με την αλλαγή των επωνυμιών, το 1937, πήρε το σημερινό του όνομα που το οφείλει στον παλαιό ενετικό πύργο που βρίσκεται στο Τραχύ όρος.

Από που προέρχεται το όνομα Μποντιάς δεν είναι ιστορικά εξακριβωμένο. Κατά μία εκδοχή το όνομα προέρχεται από τη σλαβική λέξη ΜΠΟΝΤΑ που σημαίνει χειμαδιό. Είναι δε γνωστό από αναφορές του Παυσανία ότι η περιοχή που βρίσκεται το χωριό χρησιμοποιείτο από τους Ορχομένιους για το μεγάλωμα των μικρών ζώων. Η περιοχή πρέπει να κατοικήθηκε σε διάφορες χρονικές περιόδους από νομάδες Σλάβων, μια και αρκετές τοποθεσίες ακόμα και σήμερα έχουν σλαβικά τοπωνύμια, Κρέριζα, Μίκιζα, Νταούλιζα, Φρέκιζα, Πότιζα, Κατσιάπιζα.

Πρώτη αναφορά του χωριού γίνεται στους καταλόγους των Ενετών το 1704. Εκεί ανάμεσα στα άλλα χωριά της περιοχής αναφέρεται και το χωριό με το όνομα BODEA. Οπωσδήποτε όμως το χωριό προϋπήρχε της χρονιάς αυτής. Κάποιος οικισμός πρέπει να υπήρχε το 1205 με τη άφιξη των Φράγκων στο Μοριά οπότε και πιθανολογείται ότι κτίσθηκε και ο Πύργος πάνω στο Τραχύ όρος. Από τότε και αφού μεσολάβησαν διάφορα γεγονότα στο Μοριά φθάνουμε στη Δεύτερη κατάκτησή του από τους Ενετούς το 1669. Την εποχή αυτή οι Ενετοί βρίσκουν τη περιοχή του χωριού σε άθλια κατάσταση, αποτέλεσμα των διαφόρων επιδρομών. Ένα χρόνο μετά τη κατάκτηση οι Ενετοί επισκευάζουν το Πύργο με τη βοήθεια των χωρικών και τοποθετούν φρουρά. Με την αποχώρηση των Ενετών το 1715 την περιοχή καταλαμβάνουν οι Τούρκοι. Καταπιέζουν σκληρά τους κατοίκους, τους επιτρέπουν να έχουν μικρές, άγονες και ορεινές ιδιοκτησίες και περιορίζουν την άσκηση των θρησκευτικών τους καθηκόντων στο μικρό εξωκλήσι του Αγ. Ιωάννη του Βαπτιστού έξω από το χωριό. Σήμερα, σε απόσταση χιλίων μέτρων περίπου από το χωριό, υπάρχει επάνω σε τσιμεντένιο βάθρο μια μεγάλη πέτρα με μια τρύπα στην άκρη. Είναι το περίφημο “τρύπιο λιθάρι”. Αυτό το λιθάρι, επί τουρκοκρατίας, ήταν το σύνορο μεταξύ των τουρκικών και των χριστιανικών ιδιοκτησιών και βρισκόταν ανατολικά του χωριού και χώριζε τις εύφορες από τις άγονες περιοχές. Κάποια χρονική στιγμή έγινε αλλαγή του αγά που ήταν στο χωριό. Την προηγούμενη νύχτα, κατά τις παραδόσεις του χωριού, οι κάτοικοί του έζεψαν με τα βόδια το τρύπιο λιθάρι και από την ανατολική πλευρά του χωριού το μετέφεραν στην δυτική, εκεί που βρίσκεται σήμερα. ‘Όταν ήλθε ο νέος αγάς αμφισβήτησε τα σύνορα που του έδειχναν οι χωρικοί. Για να τον πείσουν του έδειξαν το “μπουγιουρντί” του προηγούμενου αγά που έλεγε ότι τα σύνορα των χριστιανικών και των τουρκικών ιδιοκτησιών είναι το τρύπιο λιθάρι. Και με αυτό το τέχνασμα κατάφεραν να μεγαλώσουν τις περιουσίες τους.

Πρώτη επίσημη καταγραφή από Ελληνικής πλευράς έχουμε το 1828 όταν κατ’ εντολή της νέας Ελληνικής Διοικήσεως ο Ρήγας Παλαμήδης, από δικές του ενθυμήσεις καθώς άλλων αγωνιστών κατάρτισε πίνακες των διαφόρων χωριών της περιοχής όπως υπήρχαν κατά το τέλος της Τουρκοκρατίας. Για τον Παλαιόπυργο αναφέρει:

“ΜΠΟΤΙΑ των χριστιανών κατοίκων σπίτια 50, οικογένεια 54, ψυχαί 246, καλύβαι 62, αμπέλια στρ.107. Εκκλησία ‘Αγιος Γεώργιος. Δένδρα 194 (συκιές, μυγδαλιές, απιδιές). Ιμβραήμ αγάς Αρναούτογλους ιδιοκτήτης 55 ζευγολατείων, 1 πύργου,1 μύλου. Η γη του χωρίου ήτο όλη χριστιανική. Κατά την κατάκτηση της Πελοποννήσου ο κατακτητής εχάρισε σε ένα Τούρκο λεγόμενο Τζοκαδάρη 2 ζευγολατεία τόπο και έκτισε αυτός εκεί σπίτια και ο τόπος μέχρι σήμερα λέγεται του Τζοκαδάρη. Μετά παρέλευση κάποιου χρόνου υποχρεώθη ούτος ν’ απέλθει εις Κωνσταντινούπολη κατά διαταγή των ανωτέρων του και επώλησε τον τόπο εις τον Αχμέτ αγά Αρναούτογλου και αυτός βοηθούμενος από τον ηγεμόνα καταπάτησε το χριστιανικό τόπο. Εκ των ιδιοκτήτων χωραφίων του εισέπραττε το τρίτον από τα όψιμα γεννήματα και μεγάλην ποσότητα βουτύρου, περί τας 100 οκάδας”.      Δεν γνωρίζουμε βέβαια πόσο αξιόπιστο είναι  το  περιεχόμενο της παραπάνω καταγραφής,αποτελεί όμως ένα στοιχείο  στην έρευνα για να βρούμε τις ρίζες του χωριού.

Η σημερινή  ονομασία,  οφείλεται στον παλιό Ενετικό Πύργο που βρίσκεται στο Τραχύ όρος. Ο  Πύργος  αυτός  μαζί με τους άλλους δύο που βρίσκονται στην ευρύτερη περιοχή  αποτελούν  κατάλοιπα  της  Ενετοκρατίας. Ο  δεύτερος Πύργος  βρίσκεται  στο  λόφο  του  Ορχομενού κοντά στο χωριό Ρούση και ελέγχει τους κάμπους της Κανδύλας και της Χωτούσας. Ο τρίτος Πύργος βρίσκεται στην περιοχή του Δάρα. Και οι τρεις πύργοι έχουν οπτική επαφή μεταξύ τους και σε περίπτωση ανάγκης επικοινωνούσαν μεταξύ τους με διάφορα σήματα, οι περίφημες  φρυκτωρίες των αρχαίων Ελλήνων, σύστημα δηλαδή συνεννόησης με  σημάδια που μεταβιβάζονταν από περιοχή σε περιοχή με τη χρήση πυρσών, στη διάρκεια της νύκτας (φρυκτός=πυρσός και ώρα = φροντίδα). Σύμφωνα με την παράδοση η είδηση της Άλωσης της Τροίας μεταδόθηκε στις Μυκήνες με τις φρυκτωρίες.

Κλείσιμο