Your browser is not supported for the Live Clock Timer, please visit the Support Center for support.

Ασχολίες των κατοίκων

Φούρνισμα

Οι βασικές ασχολίες των κατοίκων, από την απελευθέρωση του ‘Έθνους μέχρι σήμερα, εξακολουθούν να είναι η γεωργία και η κτηνοτροφία. Οι γεωργικές ασχολίες πέρασαν από πολλά στάδια από το όργωμα με βόδια και ξύλινα άροτρα μέχρι τις σημερινές μηχανικές καλλιέργειες. Συνήθως κάθε οικογένεια είχε το δικό της ζευγάρι ζώα. ‘Όσοι είχαν μόνο ένα εύρισκαν κάποιο συγχωριανό τους, που διέθετε και αυτός ένα ζώο και συνεταιρίζονταν, είναι οι λεγόμενοι “σέμπροι”.

Με τις πρώτες βροχές του Οκτώβρη άρχιζε και το όργωμα στις πλευρές του χωριού και στη συνέχεια στα χωράφια του καμπούλη μπροστά από το χωριό. Τα αλέτρια, οι λαιμαργίες, τα τραβηχτά έβγαιναν από τις αποθήκες και γινόταν ο τελευταίος έλεγχος πριν από τη χρήση τους. Η φρεσκοοργωμένη γη δεχόταν το σπόρο και οι καλιακούδες πίσω από τα ζευγάρια έπαιρναν και αυτές το μερτικό τους. Με το τελείωμα της σποράς άρχιζαν και τα όνειρα και οι αγωνίες των γεωργών. Θα έχουμε καλή σοδειά; Θα είναι μαλακός ο χειμώνας ή θα έχουμε πολλές βροχές και χιόνια; Αναμονή μέχρι τον Ιούνιο που αρχίζει ο θερισμός. Και ναι μεν το όργωμα αποτελούσε μια βασική δραστηριότητα των κατοίκων, εκεί όμως που το χωριό ήταν κυριολεκτικά στο πόδι ήταν ο θερισμός και το αλώνισμα. Μικροί και μεγάλοι με τα παραδοσιακά δρεπάνια, ξεχύνονταν πρωί-πρωί στα χωράφια για να μαζέψουν τον ευλογημένο καρπό. Σχημάτιζαν δεμάτια που τα φόρτωναν στα ζώα και τα μετέφεραν στ’ αλώνια στο κάτω μέρος του χωριού. Εκεί τα στοίβαζαν σε θημωνιές και ο καθένας περίμενε τη σειρά του να αλωνίσει μια και κάθε αλώνι ανήκε σε περισσότερες οικογένειες. Τ’ αλώνια ήταν στρογγυλά στρωμένα με πλάκες πέτρινες και στο κέντρο είχαν ένα κομμάτι από κορμό δένδρου, το στιχερό. Πάνω στο αλώνι άπλωναν τα δεμάτια με το στάρι. Τ’ αλώνισμα γινόταν με τα ζώα. Τα έζευαν το ένα δίπλα στο άλλο, και το ένα άκρο του χαλιναριού το πέρναγαν στο στιχερό. Ανά δύο ζώα έσερναν το ντουένι, ένα επίπεδο μεταλλικό αντικείμενο που από κάτω είχε κοφτερά λεπίδια. Επάνω σ’ αυτό ανέβαινε κάποιος, συνήθως νέος, που οδηγούσε τα ζώα που έτρεχαν κυκλικά γύρω από το στιχερό με μεγάλη ταχύτητα. Φρόντιζαν τα πιο δυνατά ζώα να τοποθετούνται στην εξωτερική πλευρά γιατί έτρεχαν περισσότερο από αυτά που ήσαν κοντά στο στιχερό. Η κρυφή επιθυμία και η χαρά των παιδιών ήταν να ανέβουν στο ντουένι και να οδηγήσουν τα ζώα και αυτό συνοδευόταν συνήθως με αρκετά πεσίματα και τούμπες. Ο μικρός έπρεπε να σηκωθεί αμέσως και να βγει από το αλώνι γιατί κινδύνευε να καταπλακωθεί από τα ζώα που εν τω μεταξύ κατέφθαναν τρέχοντας. Δεν έλειπαν βέβαια και τα ατυχήματα Το αλώνισμα τέλειωνε με το πλήρη τεμαχισμό των δεματιών και το διαχωρισμό του καρπού από το άχυρο. Τότε άρχιζε η δεύτερη φάση του αλωνίσματος. Καρπός και άχυρα μαζεύονταν σε σωρό στο κέντρο του αλωνιού με τη χρήση των δικρανιών. Στη συνέχεια περίμεναν τη στιγμή που θα υπήρχε δυνατός αέρας για αρχίσει το λίχνισμα, που διαχώριζε τον καρπό από το άχυρο. Με μεγάλα κόσκινα που άφηναν μόνο το σιτάρι να περάσει έπαιρναν τον πολυπόθητο καρπό που τον μετέφεραν στις αποθήκες για να χρησιμοποιηθεί σταδιακά για την παρασκευή του ψωμιού της οικογένειας μετά το σχετικό άλεσμα. Τα άχυρα τα μετέφεραν με μεγάλα σακιά σε άλλες αποθήκες και τα χρησιμοποιούσαν για ζωοτροφές. Σήμερα όλα αυτά έχουν ξεχαστεί, τα ‘αλώνια έχουν σχεδόν όλα ξηλωθεί, τα αλέτρια, οι λαιμαργίες, τα τραβηχτά και τα ντουένια, αν υπάρχουν ακόμα, σκουριάζουν πεταμένα σε κάποιες αποθήκες και οι μηχανικές καλλιέργειες- διευκολύνουν βέβαια την αγροτική δραστηριότητα- έσβησαν για πάντα το πανηγύρι του οργώματος, του θερισμού και του αλωνίσματος. Οι καλλιέργειες ήταν συνήθως σιτηρά. Από το1870 μέχρι το 1920 καλλιεργούνταν επίσημα και η Ινδική κάνναβις, το χασίς. Τα τελευταία χρόνια έγινε αναδασμός των παλιών αμπελιών στους πρόποδες της Χούμιζας και δημιουργήθηκε ένας σύγχρονος αμπελώνας 400 στρεμμάτων από διαλεχτό φιλέρι που έδωσε αξία στα κτήματα της περιοχής και εξασφάλισε ένα εισόδημα στους κατοίκους του χωριού.

Το σημαντικότερο όμως, απ’ όλα, είναι ότι μετά από πολλά χρόνια οι κάτοικοι απόκτησαν ένα νέο ενδιαφέρον για εκτονώσουν την ενεργητικότητά τους .Ιδίως στην εποχή του τρύγου το χωριό βρίσκει και πάλι τις παλιές καλές του μέρες και σφύζει από ζωή και δραστηριότητα. Ο μούστος, τα γράδα, τα τσίπουρα, οι τσιπουριές, αποτελούν αντικείμενα των καθημερινών συζητήσεων των κατοίκων το Σεπτέμβρη και τον Οκτώβρη.

Άλλη σημαντική ασχολία των κατοίκων του χωριού ήταν και είναι η κτηνοτροφία. Τα κτηνοτροφικά προϊόντα του χωριού είχαν πολλή καλή φήμη στη περιοχή.

Χειροτεχνία

Σε μικρό βαθμό ήταν αναπτυγμένη και η βιοτεχνική δραστηριότητα. Τα προϊόντα που κατασκεύαζαν τα χρησιμοποιούσαν οι ίδιοι για τις καθημερινές τους ανάγκες, όπως άσβεστη στην Πότιζα, απ’ όπου έπαιρναν και άμμο και κεραμίδια στη Νταούλιζα. Επίσης για την αντιμετώπιση των καθημερινών αναγκών πολλοί Παλαοπυργιώτες ασκούσαν διάφορες τέχνες που τις έμαθαν εμπειρικά από προηγούμενους τεχνίτες. Το επάγγελμα του βαρελοποιού ασκούσε με επιτυχία ο Κων/νος Δραβίλλας . Κατασκεύαζε βαρέλες των 10 λίτρων που έπαιρναν μαζί τους, οι ζευγολάτες, οι θεριστές, οι αμπελουργοί, βαρέλια των 40 λίτρων για τη μεταφορά του νερού από τη βρύση στα σπίτια με τα ζώα μια και το νερό έφτανε μέχρι την κεντρική βρύση στην είσοδο του χωριού και βαγένια 300 έως 1000 λίτρα για την αποθήκευση του κρασιού χρησιμοποιώντας κορμούς κέδρων που ήταν το καλύτερο ξύλο γι’ αυτές τις δουλειές. Δεν έλειψαν και οι μάστορες και οι κτιστάδες, όπως ο Χρήστος Φίλης ( γνωστός και ως Καραθανάσης ), ο Ηλίας Γεώργου, ο Γιάννης και ο Γιώργος Προκόπου, ο Δημήτριος Φίλης στα ηλεκτρολογικά και άλλοι που ενδεχομένως μας διαφεύγουν που πράγματι βοήθησαν στην ανοικοδόμηση του χωριού. Σε αντίθεση με την βιοτεχνία που δεν παρουσίαζε μεγάλη ανάπτυξη, η οικοτεχνία έχει να επιδείξει αρκετά πλούσια επιτεύγματα. Τους χειμώνες που οι γεωργικές ασχολίες σχεδόν σταματούσαν, όλες οι γυναίκες του χωριού δούλευαν στα σπίτια τους υφαίνοντας, πλέκοντας και κεντώντας .Κάθε σπίτι είχε τον δικό του αργαλειό, το λάκκο όπως τον έλεγαν. Οι γυναίκες από μικρές μάθαιναν τη χρήση του. ‘Ύφαιναν από κουρελούδες μέχρι φλοκάτες που τις έστελναν στις νεροτριβές για να γίνουν πιο μαλακές. Χρησιμοποιούσαν νήματα που μόνες τους έφτιαχναν από τα μαλλιά των προβάτων και των γιδιών. Οι δρούγες και οι ρόκες ήσαν απαραίτητα εργαλεία για κάθε σπίτι. Και αυτή η δραστηριότητα των χωριανών μας σήμερα είναι ανύπαρκτη. Οι ρόκες, οι δρούγες, τα σφοντύλια, οι λάκκοι με τα αντιά και τα χτένια έχουν, δυστυχώς, σχεδόν εξαφανιστεί από τα σπίτια.

Αλλά και στις επιστήμες τα γράμματα και τις τέχνες διέπρεψαν οι Παλαιοπυργιώτες. Κυριότερος εκπρόσωπος ο Γεώργιος Γεώργου , γλύπτης και καθηγητής της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών που για τα όνειρα του και την μεγάλη αγάπη του για το χωριό έχει αφιερωθεί στο όνομα του η ονομασία ενός δρόμου που οδηγεί στην αγαπημένη του περιοχή.

Κλείσιμο